De planeet te redden? Betaal er voor! - Verhaalmakers
17543
post-template-default,single,single-post,postid-17543,single-format-standard,bridge-core-1.0.1,woocommerce-no-js,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1200,side_area_uncovered_from_content,qode-content-sidebar-responsive,columns-4,qode-theme-ver-18.0.3,qode-theme-bridge,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.7,vc_responsive

De planeet te redden? Betaal er voor!

Een pleidooi om de échte prijs van ons gedrag te betalen als ultiem middel om klimaatverandering een halt toe te roepen en verdere onherstelbare schade aan ecosystemen te voorkomen.

De opwarming van de aarde door uitstoot van broeikasgassen zoals CO2 brengt onherstelbare schade toe aan ecosystemen. Gletsjers smelten, poolijs verdwijnt, de zeespiegel stijgt, koraalriffen verbleken en hevige droogte veroorzaken honger en oorlog in ontwikkelingslanden. Wereldwijd is er consensus dat de mens verantwoordelijk is voor de klimaatverandering dat wordt veroorzaakt door verbranding van fossiele brandstoffen, ontbossing en vleesconsumptie. Is onze dierbare planeet nog te redden? En zo ja, hoe dan?

Alleen met goed gedrag redden we het niet

De verantwoordelijkheid en zorg voor het milieu ligt al sinds jaar en dag bij het individu. Ook ik ben opgegroeid met het credo ‘een beter milieu begint bij jezelf’ of ‘de maatschappij dat ben jij’. En natuurlijk draag ook ik mijn steentje bij. We doen zoveel mogelijk biologische boodschappen, nemen groene energie af, beperken onze vleesconsumptie en scheiden ons afval waar mogelijk. Door milieubewust te leven hopen we de resterende natuur in bescherming te nemen en het tij te keren. Dankzij de tomeloze inzet van particulieren, overheid en bedrijfsleven is bewust leven geen uitzondering meer, maar de norm geworden. Toch gaan we het alleen met goedbedoelde initiatieven het niet redden.

Want, ondanks alle inspanningen ten spijt is de mondiale CO2-uitstoot in 2017 niet gedaald, maar met 2 procent gestegen! Volgens het akkoord van Parijs moet de EU de CO2-uitstoot jaarlijks met 12 procent verminderen om ‘Parijs’ te halen. Nu wordt jaarlijks slechts 0,4 gehaald. Met een groeiende wereldbevolking, toenemende behoefte aan goederen en diensten en stijgende vleesconsumptie is het vechten tegen de bierkaai. Recente onderzoek naar de CO2-uitstoot in de reisindustrie wijst uit dat, als de luchtvaart in het huidige tempo mag doorgroeien, dat de reissector in 2070 alleen al meer CO2 uitstoot dan de rest van de wereld. Om de wereld te redden is daarom een fundamentele verandering nodig in de manier waarop we de natuur en het milieu waarderen en wat de prijs is van de schade is die door menselijk handelen wordt toegebracht.

Een beter milieu? Ja, als de vervuiler betaald

Het is tamelijk demotiverend wanneer je je uiterste best doet om je carbon footprint – je CO2 uitstoot – op jaarbasis met een paar ton te reduceren, wetende dat één vliegbeweging al je goede bedoelingen in één klap teniet doet. Bovendien is klimaatverandering ook niet jouw individuele probleem, maar het is een mondiaal collectief probleem. De wereld staat in weliswaar in brand, maar daar ondervind jij persoonlijk niet direct de negatieve gevolgen van. Hooguit dat je kinderen in toekomst de gevolgen van klimaatverandering aan de lijve zullen ondervinden, maar als het ooit zover komt, dan is het al te laat. Een beter milieu begint daarom niet bij jezelf, maar bij ons allemaal. Het is geen kwestie van goed gedrag tonen, maar het economische probleem dat ook op die manier moet worden opgelost. Wil jij dagelijks vlees eten en reis je graag per vliegtuig? Prima! Zolang je ook bereid bent de werkelijke prijs te betalen die jouw consumptie gedrag tot gevolg heeft. In gewoon Nederlands: de vervuiler betaald

De werkelijke prijs van klimaatverandering

Om klimaatverandering tegen te gaan moeten we er natuurlijk naar streven om de CO2 uitstoot tot het minimum te beperken. Als je helemaal klimaatneutraal wilt leven dan bieden organisaties zoals FairClimateFund of TreesforAll je de mogelijkheid om resterende CO2 uitstoot te compenseren. Je geeft dan op hoeveel ton CO2 je jaarlijks uitstoot op basis waarvan je je carbon footprint kunt afkopen. Met dat geld steunen de hieraan gekoppelde fondsen projecten om klimaatverandering tegen te gaan. Echter, de prijs per ton CO2 die deze organisaties rekenen, gemiddeld zo’n € 25,- is slechts een fractie van de werkelijke maatschappelijke schade als gevolg van klimaatverandering. Wat de uitstoot van een ton CO2 werkelijk kost? Ook daar is natuurlijk onderzoek naar gedaan en schattingen lopen uiteen tussen de $ 37 en $ 220,- per ton. Nederlandse klimaatexperts pleiten voor een prijs van €90 tot €100,- per ton CO2.

Een noodfond om de wereld te redden

Het is eigenlijk vreemd dat we zo’n groot en urgent maatschappelijk probleem proberen op te lossen op basis van goed gedrag en niet met concrete maatregelen die de collectieve lasten eerlijk verdelen. In elke democratie is het toch gemeengoed om collectieve problemen gezamenlijk op te lossen? Neem de gezondheidszorg, regelingen op het gebied van werk en inkomen en allerhande zaken in het publieke domein. We subsidiëren wat we belangrijk vinden zoals kunst en cultuur en we heffen accijns zaken die schadelijk zijn zoals drank en tabak. Om de Europese economie aan te jagen heeft de ECB de afgelopen jaren nota bene 2000 miljard euro in de economie in gepompt! Waarom bestaat er wel zoiets om het bancaire systeem te redden, maar is geen noodfond om de wereld van de ondergang te redden!

Consument wordt niet gestimuleerd milieu bewust te kiezen

Een noodfonds voor de wereld om klimaatverandering een halt toe te roepen zou een stap in de juiste richting zijn, maar dat is niet enige. Waarom wordt ik als consument niet beloont als ik iets goed wil doen en wordt slecht gedrag bestraft? Want, is het eigenlijk niet vreemd dat duurzame en biologische producten in regel duurder zijn dan reguliere producten? Waarom wordt ik als consument niet gestimuleerd om milieubewuste keuzes te maken, maar wordt ik in plaats daarvan gevraagd een stapje extra te zetten? Dat is de wereld op z’n kop. Slechte producten die het schadelijk en zijn voor het milieu die zouden juist duurder moeten zijn omdat ze planeet meer belasten dan duurzame producten en diensten. Willen we echt iets veranderen dan moet de meerderheid gestimuleerd worden om de juiste keuzes te maken.

Want, wanneer het erop aankomt maken mensen toch keuzes met hun portemonnee. Zeker als je het niet zo breed hebt dan is overleven belangrijker dan je zorgen maken over het milieu of andere collectieve belangen. Optimisten zien graag het goede in de mensheid die zorgzaam en begaan is met de wereld om hem heen. Dat soort mensen zie ik ook graag, maar ik ben wel een realist. In geval van schaarste dan wint de overlevingsdrift en zelfverrijking het van de compassie, eerlijk delen en rentmeesterschap. De verdeling van welvaart, het feit dat in 2017 de rijkste 1 procent 50,1 procent van het mondiale vermogen bezat, is daar het het meest stuitende bewijs van. Graag geloof ik in de goedheid van de mens, maar overleven is z’n primaire drijfveer. Het is daarom onverantwoord om de zorg voor het milieu in handen te leggen van het individu in plaats van te kiezen voor collectieve maatregelen waarbij lasten eerlijk worden verdeeld.

Het echte prijskaartje van ons consumptiegedrag

Om de planeet te redden en klimaatverandering een halt toe te roepen moeten we toe naar een prijsbeleid waarin de werkelijke maatschappelijke schade wordt gedisconteerd in de prijs die we betalen voor de consumptie van goederen en diensten. Laten we om de bewustwording te creëren eens beginnen met het echte prijskaartje te plakken op alles wat we in ons dagelijks leven consumeren.

Ja, inderdaad dan wordt een retourtje Amsterdam – New York misschien € 150 of € 200 duurder. Indien je veel vlees eet komt er op jaarbasis ook een x bedrag bij waarmee je de werkelijke maatschappelijke schade compenseert op basis van de CO2 die je daarmee uitstoot. Maar daar staat tegenover dat goed gedrag wordt beloont. Als je met jouw consumptiepatroon de planeet schade toebrengt, dan is het toch niet meer dan logisch dat je daarvoor de prijs betaald die dat tot gevolg heeft.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]

Godfried Hartkamp
godfried@verhaalmakers.nl

Voorheen werkte ik als regisseur voor uiteenlopende televisieprogramma’s van publieke en commerciële omroepen. Nu is het mijn missie om ondernemers zoals jij te helpen met storytelling zodat jij succes hebt met jouw verhaal.

Geen reactie's

Geef een reactie